Het korte antwoord: voor het digitaal productpaspoort verandert er dit jaar nog niets aan het toezicht, want de regels daarvoor moeten nog worden uitgewerkt. Voor de algemene veiligheid van matrassen is het toezicht al langer actief, en dat loopt gewoon door. Wie zich afvraagt of de toezichthouder dit jaar ineens anders naar matrassen gaat kijken, kan dus met twee sporen te maken hebben die niet hetzelfde tempo volgen.
Voor wie dit uitmaakt: fabrikanten, importeurs en verkopers van matrassen die willen weten waar ze nu al op gecontroleerd kunnen worden, en waar ze zich later op moeten voorbereiden. Hieronder staat wat beide sporen inhouden en wat dat voor dit jaar concreet betekent.
Twee sporen van toezicht: nu en straks
Het eerste spoor is de Algemene Productveiligheidsverordening. Die regelt dat producten, waaronder matrassen, veilig moeten zijn en dat bedrijven informatie over risico's moeten kunnen geven. Dit spoor is al van kracht en het toezicht daarop loopt in Nederland via de bestaande toezichthouder voor productveiligheid.
Het tweede spoor is de ecodesignverordening (ESPR) met het digitaal productpaspoort, waaronder ook matrassen gaan vallen. Voor dit spoor moet eerst een gedelegeerde handeling worden gepubliceerd die de precieze eisen voor matrassen vastlegt. Die handeling wordt volgens het werkplan van de Europese Commissie rond 2028 verwacht, en de verplichting voor matrassen zelf wordt rond 2030 verwacht. Beide data staan nog niet vast. Zolang die handeling er niet is, is er ook nog geen toezicht op het paspoort zelf, simpelweg omdat de verplichting nog niet bestaat.
Wat de bestaande productveiligheidsregels nu al vragen
Omdat het eerste spoor al loopt, is dat het deel waar dit jaar daadwerkelijk iets kan veranderen, bijvoorbeeld doordat een toezichthouder de aanpak aanscherpt of extra aandacht geeft aan een productgroep. Dat gaat dan over zaken als veilige materialen, correcte etikettering en het kunnen aanwijzen van wie binnen de keten verantwoordelijk is voor een matras. Dit staat los van het toekomstige paspoort, maar wie zich daar nu al in verdiept, hoeft dat straks niet van voren af aan te doen. het overzicht per onderwerp in de kennisbank zet de twee sporen naast elkaar, met de vindplaats in de officiële tekst erbij.
Wat er verandert zodra het matrassenpaspoort er wel is
Zodra de gedelegeerde handeling is gepubliceerd, ontstaat er een derde laag toezicht: controle op de inhoud van het paspoort zelf. Denk aan de vraag of de gegevens kloppen, of de QR-code goed is aangebracht en of de juiste partij in de keten is aangewezen als verantwoordelijke voor het paspoort. Welke instantie dat toezicht in Nederland precies gaat uitvoeren en hoe dat zich verhoudt tot het toezicht in andere EU-landen, is nu nog niet met zekerheid te zeggen. Dat hangt af van de uitwerking in de gedelegeerde handeling en van hoe Nederland die vervolgens inricht.
Wie er dan waarschijnlijk bij betrokken is
De bestaande toezichthouder voor productveiligheid ligt het meest voor de hand als uitvoerder, omdat die nu al verantwoordelijk is voor het eerste spoor. Maar dit is een verwachting op basis van de huidige opzet van de regelgeving, geen vaststaand gegeven. Voor de actuele stand van zaken is de officiële tekst van de verordening, of de toezichthouder zelf, de aangewezen bron.
Wat dit voor uw bedrijf betekent dit jaar
Voor dit jaar betekent het vooral dat de aandacht van toezicht nog bij de bestaande regels ligt, niet bij het paspoort. Dat is een goed moment om na te gaan of uw bedrijf de basis op orde heeft: weet u wie binnen uw keten als fabrikant, importeur of distributeur geldt, en kunt u dat onderbouwen? Die vraag speelt straks ook bij het paspoort, dus wie dat nu al helder heeft, bespaart zich later werk. Met een paar vragen die laten zien waar uw bedrijf nu staat krijgt u daar gratis een eerste beeld van.
Waar u dit kunt nagaan
Omdat dit onderwerp blijft bewegen zolang de gedelegeerde handeling niet is gepubliceerd, is het verstandig om periodiek te checken of er nieuws is, in plaats van op een vaste datum te vertrouwen die nog niet bestaat. Op de pagina met veelgestelde vragen over toezicht en regelgeving houden we de meest gestelde vragen hierover bij, met steeds een verwijzing naar de officiële bron. Benieuwd hoe we die informatie samenstellen en actueel houden? Dat leest u op de pagina over hoe de informatie op deze site tot stand komt.
Voor de situatie van uw eigen bedrijf, zeker als u in meerdere EU-landen verkoopt, blijft een jurist of de bevoegde toezichthouder het aangewezen aanspreekpunt. Wilt u eerst zelf een beeld krijgen zonder meteen ergens aan vast te zitten? Doe de gratis quick-scan of blader door de onderwerpen in de kennisbank.