moet een matrastopper of hoes ook een eigen productpaspoort hebben

Nog geen apart paspoort voor toppers en hoezen

Op dit moment is er geen regeling die een matrastopper of een hoes een eigen digitaal productpaspoort voorschrijft. De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is een kaderverordening: artikel 1 bepaalt dat de verordening zelf geen productpaspoort voor matrassen of voor toppers en hoezen invoert, maar het kader schept waarbinnen dat per productgroep apart wordt uitgewerkt. Welke producten daadwerkelijk een paspoort krijgen en per wanneer, staat pas vast zodra de Europese Commissie voor die productgroep een gedelegeerde handeling heeft gepubliceerd. Voor matrassen is dat traject in voorbereiding; voor toppers en hoezen als afzonderlijke productgroep is er op dit moment geen aanwijzing dat daar al aan gewerkt wordt.

Wat wél en wat niet onder "matras" valt

Het onderscheid tussen wat wél en niet meetelt, hangt af van hoe het product op de markt wordt gebracht. Een matras die met een niet-afneembare hoes wordt verkocht, is één product: de hoes maakt deel uit van dat matras en krijgt dus geen los paspoort. Een matrastopper die los wordt verkocht als eigen artikel — met eigen verpakking, eigen artikelnummer, eigen verkooppunt — is in de praktijk een ander product dan de matras waarop hij ligt. Of zo'n topper straks onder een eigen verplichting valt, hangt af van of de toekomstige gedelegeerde handeling toppers expliciet noemt als onderdeel van de productgroep "matrassen" of als aparte categorie behandelt. Datzelfde geldt voor losse hoezen die als vervangingsartikel of accessoire worden verkocht: die vallen nu nergens onder, en niets in de ESPR wijst erop dat dat op korte termijn verandert. Wie wil weten of de matras zelf al onder de reikwijdte valt, vindt de basis daarvoor in welke producten van de matrassenbranche onder de ESPR vallen en in de check of het digitaal productpaspoort al voor de eigen matrassen geldt.

Geen datum voor toppers en hoezen, ook geen datum voor matrassen

Er is geen termijn te noemen voor een paspoortplicht voor toppers en hoezen, want die plicht bestaat nog niet en er is geen gedelegeerde handeling in voorbereiding die daar specifiek op wijst. Voor matrassen zelf ligt dat anders: daarvoor loopt een traject binnen het werkplan van de Commissie, met een gedelegeerde handeling die op de planning staat, maar de exacte datum ligt nog niet vast. Zodra die handeling wordt gepubliceerd, staat hier de datum. Tot die tijd geldt voor matrassen geen paspoortplicht, en voor toppers en hoezen al helemaal niet. Meer over hoe dat traject in elkaar zit staat bij wanneer het productpaspoort verplicht wordt voor matrassen en bij de uitleg van wat een gedelegeerde handeling precies is.

Wat dit betekent voor de eigen assortimentskeuzes

Voor wie nu al vooruit wil denken, is de eerste stap simpelweg vaststellen wat er als één product wordt verkocht. Een matras met vast gestikte hoes is één product, en de eventuele toekomstige paspoortplicht raakt dan de matras als geheel — de hoes is daar onderdeel van, niet een los te beoordelen item. Een matras die samen met een losse, vervangbare topper wordt aangeboden, bestaat feitelijk uit twee producten die apart beoordeeld moeten worden zodra de regelgeving concreet wordt. De tweede stap is: niet vooruitlopen op een verplichting die er voor toppers en hoezen nog niet is en waarvoor ook geen concreet voorstel ligt. Energie die nu in de matras zelf wordt gestoken — weten welke gegevens straks relevant worden, zoals materiaalsamenstelling en herkomst — is beter besteed dan het inrichten van een paspoorttraject voor een topper waarvoor nog geen enkele wettelijke basis bestaat. Wie zich afvraagt welke gegevens dat straks zouden kunnen zijn, vindt een overzicht bij welke gegevens er in het paspoort van matrassen komen. Wie een boxspring verkoopt, waarbij matras, bodem en soms een aparte topper samen één geheel vormen, doet er goed aan apart te kijken hoe dat samengestelde product wordt behandeld; dat is uitgewerkt bij boxsprings en samengestelde bedden.

De basis: artikel 1, artikel 2 en artikel 12 van de ESPR

Dat er nu geen paspoortplicht is voor toppers en hoezen volgt uit de opzet van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) zelf. Artikel 1 legt vast dat de verordening een kader is: zij regelt het proces waarmee productgroepen worden aangewezen, maar wijst zelf geen enkele productgroep concreet aan. Artikel 2 geeft de definities die bepalen wat als "product" geldt binnen dat kader, en daarmee ook wat in een toekomstige gedelegeerde handeling als afzonderlijke productgroep beschreven zou kunnen worden — een matras met vast verwerkte hoes versus een los verkochte topper zijn in die systematiek in beginsel verschillende gevallen. Artikel 12 regelt de unieke identificatiecode die aan een product wordt gekoppeld zodra het paspoort verplicht wordt; ook dat artikel bevestigt dat de koppeling van een paspoort aan een product pas relevant wordt op het moment dat voor die productgroep een specifieke regeling is vastgesteld.

Wie nu wil weten of de eigen matrassen straks onder deze regels vallen, begint met de algemene toets bij wat een digitaal productpaspoort voor matrassen precies inhoudt, en houdt vervolgens de publicatie van de gedelegeerde handeling in het oog om te zien of toppers en hoezen daar alsnog in worden meegenomen.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De ESPR regelt productpaspoorten per productgroep, en welke productgroepen aan de beurt komen wordt per gedelegeerde handeling bepaald. Voor matrassen ligt dat traject te wachten op die uitwerking, zoals ook te lezen is bij wat is een gedelegeerde handeling en waarom bepaalt die wat ik moet doen. Voor matrastoppers en hoezen is er nog geen aparte uitwerking, en dat maakt de vraag of zij een eigen paspoort krijgen op dit moment niet met een artikelnummer te beantwoorden. Wat wel te zeggen is, is hoe de ESPR zelf naar een "product" kijkt, en wat dat betekent voor de manier waarop u nu al kunt nadenken over topper en hoes.

Bepalen of de topper of hoes een zelfstandig product is

Artikel 2 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) definieert een product in brede zin, als een voorwerp dat door productie ontstaat. Een matrastopper en een hoes zijn, los van het matras, allebei fysieke voorwerpen die apart geproduceerd en apart verkocht kunnen worden. Dat is voor een fabrikant relevant, want een gedelegeerde handeling wordt straks vastgesteld per productgroep, en de vraag is dan of "matrassen" in die handeling ook toppers en hoezen omvat, of dat dit als afzonderlijke productgroepen worden behandeld — of helemaal niet worden opgenomen. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit praktisch dat de eigen productcatalogus er behulpzaam bij is: welke artikelen worden los verkocht, welke alleen als onderdeel van een matrasset, en welke worden aan hotels of speciaalzaken geleverd als accessoire. Die indeling is nu al te maken, ook zonder dat de gedelegeerde handeling er is.

Onderscheid maken tussen "bij het matras" en "los verkocht"

Een hoes die standaard om een matras zit en niet los verkrijgbaar is, ligt anders dan een topper die als zelfstandig artikel in de winkel of webshop staat. Artikel 1 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) omschrijft het toepassingsgebied van de verordening als gericht op producten die op de markt worden gebracht, en een onderdeel dat nooit los op de markt komt, valt in een andere positie dan een artikel met een eigen verkooppunt. Voor de matrassenbranche is dit onderscheid praktisch te maken: een lijst van welke onderdelen alleen in combinatie met het matras verkocht worden, en welke apart een prijs, artikelnummer en verpakking hebben. Wie hier meer achtergrond over zoekt, vindt bij welke producten van de matrassenbranche vallen onder de ESPR een overzicht van hoe dat toepassingsgebied is opgebouwd.

Rekening houden met de unieke identificatiecode bij samengestelde artikelen

Artikel 12 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) beschrijft de unieke identificatiecode die aan een product wordt gekoppeld zodra een productpaspoort verplicht is. Bij een matras dat met een topper of hoes als set wordt verkocht, is de vraag relevant of die set als één product met één code wordt gezien, of dat topper en matras ieder een eigen code en eigen paspoort zouden krijgen. Dat lijkt op de vraag die al bestaat bij boxsprings, waar matras, bodem en poten samen één slaapsysteem vormen; de manier waarop dat wordt beoordeeld staat beschreven bij krijgt een boxspring één paspoort of meerdere. Voor toppers en hoezen is nog geen vergelijkbare uitwerking gepubliceerd, maar de systematiek — onderdeel van een set versus zelfstandig verkocht artikel — is wel dezelfde.

Waar het misgaat in de praktijk

Een fabrikant neemt aan dat een matrastopper "vanzelf" onder het paspoort van het matras valt, omdat hij in de praktijk vaak samen met een matras wordt verkocht. Maar zodra die topper ook los in de winkel ligt, is dat aannames op basis van gewoonte, niet op basis van een vastgestelde regel.

Een importeur van hoezen gaat ervan uit dat hoezen sowieso buiten de ESPR vallen omdat het "maar textiel" is, zonder te kijken naar wat er straks in een gedelegeerde handeling voor matrassen wordt opgenomen — een handeling die nog niet is gepubliceerd en dus ook nog geen hoezen kan uitsluiten of juist meenemen.

Een beddenspeciaalzaak communiceert naar hotelinkopers dat "alle onderdelen van het bed" een paspoort krijgen, terwijl dat woord nog nergens is vastgelegd voor toppers en hoezen. Dat schept verwachtingen bij de klant die niet met een bron te onderbouwen zijn, terwijl juist bij levering aan de hotelbranche vaak om zekerheid wordt gevraagd; de stand van zaken daarover staat bij geldt het productpaspoort ook voor matrassen die aan hotels worden geleverd.

Een klein bedrijf stelt de vraag uit tot "het duidelijk is", en loopt daardoor het risico dat de eigen productcatalogus niet op orde is wanneer de gedelegeerde handeling wél verschijnt. Ook voor kleinere bedrijven is nu al te overzien wat er speelt, zoals te lezen is bij geldt het productpaspoort ook voor kleine bedrijven.

Een fabrikant verwart de vraag "heeft de topper een eigen paspoort nodig" met de vraag "welke gegevens moeten in het paspoort van het matras komen", en gaat toppergegevens invoegen in het matraspaspoort zonder dat daarvoor een basis is aangewezen. Welke gegevens wél worden verwacht in een matraspaspoort staat beschreven bij welke gegevens komen er in het productpaspoort van matrassen.

Wat u kunt vastleggen

Een overzicht van het eigen assortiment waarin onderscheid wordt gemaakt tussen onderdelen die alleen samen met een matras worden verkocht, en onderdelen die als zelfstandig artikel op de markt komen.
Een lijst van artikelnummers voor toppers en hoezen, met vermelding of deze los verkrijgbaar zijn of uitsluitend als onderdeel van een matrasset.
Een dossier per productlijn met de technische specificaties van topper en hoes afzonderlijk, zodat deze gegevens beschikbaar zijn zodra er een gedelegeerde handeling voor matrassen (en eventueel voor toppers of hoezen apart) wordt gepubliceerd.
Een aantekening in de eigen documentatie over de datum waarop deze pagina is geraadpleegd, zodat bij een latere controle duidelijk is welke stand van de regelgeving als uitgangspunt is genomen.
Een verwijzing naar de bredere uitleg over wat het productpaspoort inhoudt, te vinden bij wat is een digitaal productpaspoort voor matrassen, voor wie dit met collega's of leveranciers wil delen.

Zodra de Europese Commissie een gedelegeerde handeling voor matrassen publiceert, en daarin iets over toppers of hoezen wordt opgenomen, wordt deze pagina aangevuld met wat daar concreet in staat.

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-09-05. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.