Wanneer wordt het productpaspoort verplicht voor matrassen?

Nog geen vaste datum, wel een aangekondigd werkplan

Er is nog geen gedelegeerde handeling gepubliceerd die het digitale productpaspoort voor matrassen verplicht stelt, dus een harde ingangsdatum bestaat op dit moment niet. Wat wel vaststaat, is de manier waarop die datum tot stand komt: de Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR, Verordening (EU) 2024/1781) is een raamverordening. Ze introduceert het productpaspoort als instrument, maar regelt per productgroep apart — via een aparte gedelegeerde handeling — of, wanneer en met welke inhoud die verplichting gaat gelden. Voor matrassen is die productspecifieke handeling er nog niet. Zodra ze verschijnt, staat hier de concrete datum.

Voor wie dit gaat spelen, en voor wie nog niet

De verplichting die er aankomt, is gericht op matrassen als productgroep binnen het werkplan van de Europese Commissie voor prioritaire producten onder de ESPR. Fabrikanten en importeurs die matrassen op de EU-markt brengen, zijn de partijen voor wie deze regel straks relevant wordt; beddenspeciaalzaken en hotelinkoop krijgen er vooral mee te maken als afnemer die een paspoort moet kunnen tonen of doorgeven, niet als partij die het paspoort zelf hoeft op te stellen. Belangrijk is ook wat er nog niet geregeld is: de ESPR zelf verplicht op dit moment geen enkel matras tot een productpaspoort. Die verplichting ontstaat pas met de productspecifieke gedelegeerde handeling voor matrassen, en die is er nog niet. Alles wat nu over matrassen wordt gezegd — inclusief op dit platform — is dus voorbereiding op iets dat nog moet worden vastgesteld, niet een uitleg van een reeds geldende regel.

De datum staat nog niet vast — dit is wel bekend

Zeg dit met zoveel woorden: er is geen officiële datum waarop het productpaspoort voor matrassen verplicht wordt. Wat wel bekend is, is het traject waarlangs die datum ontstaat. Artikel 18 van de ESPR beschrijft hoe de Commissie prioriteert welke productgroepen als eerste aan de beurt zijn en hoe daarvoor een werkplan wordt opgesteld. Het lopende werkplan van de Commissie voor de periode 2025-2030 noemt matrassen als productgroep waarvoor een gedelegeerde handeling wordt voorbereid, met een verwachting dat die handeling in de loop van 2028 gepubliceerd zou kunnen worden. Dat is een planningsdatum uit een werkplan, geen wettelijk vastgelegde verplichtingsdatum — werkplannen verschuiven, en de daadwerkelijke gedelegeerde handeling kan een eigen overgangstermijn bevatten voordat de verplichting ingaat. Tot de handeling er is, geldt er voor matrassen geen paspoortplicht op grond van de ESPR. Zodra de Commissie de handeling publiceert, staat hier de datum die daarin is opgenomen.

Wat een fabrikant of importeur hiermee kan doen

De volgorde waarin dit meestal wordt opgepakt, begint niet bij het paspoort zelf, maar bij de gegevens die erin moeten komen. Artikel 8 van de ESPR beschrijft welke soort informatie een gedelegeerde handeling in een productpaspoort kan voorschrijven — denk aan materiaalsamenstelling, herkomst, reparatie- en recyclinginformatie. Die gegevens liggen voor een groot deel al vast bij de fabrikant of importeur, alleen niet altijd op één centrale plek of in een uitwisselbaar formaat. Het in kaart brengen van welke gegevens er al bestaan, waar ze vandaan komen (eigen productie, toeleveranciers, importdocumentatie) en wie erover gaat, is iets dat onafhankelijk van de definitieve datum al te doen is. Datzelfde geldt voor het volgen van het werkplan: de gedelegeerde handeling voor matrassen wordt gepubliceerd op EUR-Lex en aangekondigd via de gebruikelijke EU-kanalen, en dat is het moment waarop de concrete eisen, de ingangsdatum en een eventuele overgangstermijn bekend worden. Wachten met alle voorbereiding tot die publicatie is een optie; de gegevens alvast ordenen is dat ook, en verkleint de afstand tot de uiteindelijke verplichting.

Waar dit uit volgt: artikel 18 en artikel 4/8 van de ESPR

De bevoegdheid om het productpaspoort per productgroep verplicht te stellen, ligt bij de Commissie via gedelegeerde handelingen, zoals beschreven in artikel 4 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781). Artikel 8 van diezelfde verordening bepaalt welke elementen zo'n gedelegeerde handeling moet of kan regelen, waaronder de inhoud van het paspoort. Artikel 18 beschrijft het mechanisme van prioritering en het werkplan waarmee de Commissie vastlegt voor welke productgroepen — waaronder matrassen — als eerste zo'n handeling wordt voorbereid, en volgens welk tijdpad. Voor matrassen is de handeling zelf op dit moment niet gepubliceerd; de verordening geeft dus wel het kader en de procedure, maar nog geen datum.

Wie dit wil volgen zonder zelf steeds de EUR-Lex-pagina's te controleren, kan het beste nu al de eigen productgegevens ordenen — materialen, herkomst, toeleveranciers — zodat het vullen van een paspoort straks een kwestie van overzetten is in plaats van opnieuw uitzoeken. Deze pagina wordt bijgewerkt zodra de gedelegeerde handeling voor matrassen is gepubliceerd, met de dan geldende datum.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is de kaderwet: hij regelt hoe de Europese Commissie productgroepen mag aanpakken, maar legt zelf nog geen verplichting op aan een matrassenfabrikant of -importeur. Die verplichting komt pas met een gedelegeerde handeling per productgroep, zoals beschreven in wat een gedelegeerde handeling is en waarom die bepaalt wat u moet doen. Voor matrassen is die handeling er nog niet. Toch is het nuttig om nu al te weten wat er straks van een bedrijf wordt verwacht, want de voorbereiding kost tijd.

Weten of uw product onder de regeling valt

Artikel 18 van de ESPR beschrijft hoe de Commissie productgroepen prioriteert voor een werkplan. Matrassen staan op de lijst om behandeld te worden, maar de precieze afbakening — welke matrassen, welke uitvoeringen, welke uitzonderingen — volgt pas uit de gedelegeerde handeling zelf. Een bedrijf met 10 tot 100 medewerkers doet er praktisch aan om nu al te inventariseren welk deel van het assortiment waarschijnlijk onder de regeling gaat vallen, zodat die inventarisatie niet pas begint zodra de tekst gepubliceerd is. De pagina over of het digitaal productpaspoort voor uw matrassen geldt en de pagina over welke producten van de matrassenbranche onder de ESPR vallen geven daarvoor een eerste houvast.

Gegevens op orde krijgen vóór de verplichting ingaat

Artikel 8 van de ESPR beschrijft wat een gedelegeerde handeling allemaal kan voorschrijven: van materiaalsamenstelling tot reparatie-informatie tot duurzaamheidskenmerken. Voor matrassen is de exacte gegevensset nog niet vastgesteld, maar de richting is voorspelbaar op basis van wat er in vergelijkbare productgroepen al gebeurt. Een bedrijf dat nu al nagaat welke gegevens over vulling, hoes, ondergrond en herkomst beschikbaar zijn — en welke nog bij toeleveranciers opgevraagd moeten worden — bespaart zich tijdsdruk zodra de handeling er wel is. Meer over de te verwachten inhoud staat op de pagina over welke gegevens er in het productpaspoort van matrassen komen.

Volgen wanneer de gedelegeerde handeling verschijnt

Zolang de handeling niet gepubliceerd is, geldt er geen wettelijke datum. Het ESPR-werkplan 2025-2030 noemt een gedelegeerde handeling voor matrassen als verwacht in 2028, maar dat is een planning, geen vaststaand moment. Een bedrijf dat afhankelijk is van deze verplichting — bijvoorbeeld omdat er nu al investeringsbeslissingen worden genomen over ERP-systemen of leveranciersdata — doet er goed aan de publicatie van het EU-werkplan en het Publicatieblad te volgen, in plaats van te bouwen op een geschatte datum.

Waar het misgaat in de praktijk

Een paar situaties komen steeds terug bij bedrijven die zich voorbereiden op een verplichting die er nog niet is.

Een verkeerde datum wordt als vast punt gebruikt. Er circuleren in de branche al schattingen ("2027", "2030") die her en der als zekerheid worden aangehaald in offertes of interne planningen, terwijl het enige vaste ankerpunt de daadwerkelijke publicatie van de gedelegeerde handeling is.

Toeleveranciers worden te laat benaderd. Materiaalgegevens over vulling, schuim, hoezen en onderconstructies komen vaak van meerdere partijen in de keten. Wie wacht tot de verplichting officieel ingaat, ontdekt dan pas dat sommige leveranciers deze gegevens niet standaard bijhouden.

Boxsprings en samengestelde producten worden niet apart bekeken. Een boxspring bestaat uit meerdere onderdelen die mogelijk elk anders behandeld worden. Bedrijven die dit onderscheid pas maken zodra de regeling ingaat, lopen achter op de vraag welk onderdeel welk paspoort krijgt — zie of een boxspring één paspoort krijgt of meerdere.

Toppers en hoezen worden vergeten in de planning. Een matras wordt vaak los verkocht van de topper of hoes, maar het is nog niet gezegd dat die accessoires buiten de regeling vallen. Bedrijven die alleen het kernproduct meenemen in hun voorbereiding, missen mogelijk een deel van het assortiment — nadere toelichting staat op de pagina over of een matrastopper of hoes ook een eigen productpaspoort moet hebben.

Hotelinkoop en zakelijke klanten worden niet geïnformeerd. Inkopers bij hotels vragen steeds vaker vooruit naar productpaspoorten, ook al is de verplichting er nog niet. Een leverancier die hier geen antwoord op heeft, loopt het risico op een lastig gesprek terwijl de eigen voorbereiding wél op schema ligt.

Wat u kunt vastleggen

Een overzicht van het eigen assortiment met per productlijn een inschatting of deze onder de toekomstige regeling valt, gebaseerd op de pagina's over reikwijdte.
Een lijst van toeleveranciers per materiaalcomponent (vulling, hoes, schuim, onderconstructie) met een notitie welke gegevens al wel en welke nog niet worden aangeleverd.
Een interne afspraak over wie binnen het bedrijf de publicatie van het EU-werkplan en het Publicatieblad volgt, zodat een wijziging niet toevallig wordt opgemerkt.
Een sjabloon voor de gegevensverzameling per matrastype, zodat de omschakeling naar een verplicht paspoort een kwestie van invullen wordt in plaats van van nul beginnen.
Een korte interne notitie over de status van boxsprings, toppers en hoezen in het eigen assortiment, met verwijzing naar de betreffende kennisbankpagina's voor als de vraag van een klant of inkoper komt.
Een communicatielijn naar zakelijke afnemers, zoals hotelinkoop, over de verwachte planning — zonder daarbij een datum als toezegging te presenteren. Voor leveringen aan de hotelbranche is er aanvullende duiding op de pagina over of het productpaspoort ook geldt voor matrassen die aan hotels worden geleverd.

Zodra de gedelegeerde handeling voor matrassen is gepubliceerd, wordt deze pagina bijgewerkt met de daadwerkelijke datum en de bijbehorende verplichtingen.

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.