Geldt het digitaal productpaspoort voor mijn matrassen?

Waarschijnlijk wel, maar nog niet officieel vastgelegd

Op dit moment geldt er voor matrassen nog geen verplichting tot een digitaal productpaspoort. Dat is niet omdat matrassen buiten de regeling zouden vallen, maar omdat de regel voor deze productgroep nog niet is uitgewerkt. De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is een kaderverordening: zij regelt hóe eisen aan producten tot stand komen, maar legt niet voor elke productgroep meteen vast wélke eisen gelden en vanaf wanneer. Voor elke productgroep — matrassen, textiel, meubels, elektronica — wordt dat apart uitgewerkt in een gedelegeerde handeling. Zolang die er voor matrassen niet is, bestaat er voor deze productgroep geen wettelijke plicht tot een paspoort. Dat een gedelegeerde handeling er voor matrassen aan zit te komen, staat wél op de planning van de Europese Commissie, maar de inhoud en het moment van publicatie liggen nog niet vast.

Wat de ESPR omvat en wat niet

Artikel 1 van de ESPR beschrijft het toepassingsgebied van de verordening in algemene zin: zij geldt in beginsel voor fysieke goederen die op de EU-markt worden gebracht of in gebruik worden gesteld, met een aantal uitzonderingen die in dat artikel zelf zijn opgesomd. Matrassen vallen naar hun aard binnen die brede omschrijving van "fysieke goederen" — er is niets in de tekst dat matrassen als productgroep bij voorbaat uitsluit. Dat zegt alleen nog niets over de vraag of, en met welke concrete eisen, een matras straks een paspoort moet krijgen. Die vraag wordt beantwoord in de productspecifieke gedelegeerde handeling, niet in de ESPR zelf. Voor wie nu al matrassen produceert, importeert of verkoopt binnen de EU betekent dit: de kans dat de productgroep ooit onder de regeling valt is aanwezig, maar de precieze afbakening — bijvoorbeeld of onderdelen zoals schuim, vering of bekleding apart worden behandeld — is nog niet openbaar gemaakt.

Een gedelegeerde handeling bepaalt de datum

Er is nog geen vaste datum waarop de verplichting voor matrassen ingaat. Wat wel vaststaat: de Commissie werkt met een werkplan voor de periode 2025-2030 waarin per productgroep wordt aangegeven wanneer een gedelegeerde handeling wordt verwacht. Voor matrassen wordt in dat werkplan een handeling rond 2028 genoemd, maar dat is een planningsdatum, geen wettelijk vastgelegd moment — werkplannen schuiven, en pas na publicatie van de daadwerkelijke gedelegeerde handeling staat vast wanneer de verplichting ingaat en voor welke matrassen precies. Tot die publicatie er is, verandert er aan de bestaande verplichtingen rond etikettering, garantie en productinformatie niets: die blijven gewoon gelden zoals nu. Zodra de tekst van de gedelegeerde handeling voor matrassen is gepubliceerd, wordt de datum op dit platform bijgewerkt.

Hoe dit er in de praktijk uitziet

Voor wie nu een matras produceert of importeert, is er op dit moment geen actie verplicht vanuit de ESPR — die verplichting ontstaat pas met de gedelegeerde handeling. Wat in de tussentijd wel praktisch is: de gegevens die een toekomstig paspoort waarschijnlijk zal vragen (materiaalsamenstelling, herkomst van grondstoffen, reparatie- en recyclinginformatie) zijn dezelfde gegevens die producenten vaak al voor andere doeleinden bijhouden, zoals REACH-verplichtingen of interne kwaliteitsdossiers. Die gegevens gestructureerd en herleidbaar bijhouden, per productlijn en per leverancier, kost nu weinig extra moeite en scheelt straks veel werk wanneer de verplichting wel ingaat. Daarnaast is het zinvol de publicatie van het werkplan en de gedelegeerde handeling voor matrassen te volgen via de officiële EU-kanalen, zodat de daadwerkelijke reikwijdte en ingangsdatum niet als verrassing komen. Zodra de handeling er is, kan op basis daarvan pas worden bepaald welke matrassen precies onder de plicht vallen en welke gegevens het paspoort moet bevatten.

De basis: artikel 1 en artikel 9 ESPR

Dat de ESPR een kaderregeling is die per productgroep wordt ingevuld, volgt uit de opzet van artikel 1, dat het toepassingsgebied in algemene termen omschrijft, en artikel 9, dat het digitaal productpaspoort zelf regelt. Artikel 9 bepaalt dat de eisen aan een paspoort — welke gegevens erin moeten, hoe het toegankelijk wordt gemaakt, wie erbij mag — per productgroep worden vastgesteld via een gedelegeerde handeling. Voor matrassen bestaat een dergelijke handeling nu nog niet, en dus ook geen concrete paspoortplicht, ook al valt de productgroep binnen het brede toepassingsgebied van artikel 1.

Wie nu al wil voorsorteren, kan het beste beginnen met het ordenen van de eigen materiaal- en leveranciersgegevens per matrastype, en de publicatie van de gedelegeerde handeling voor matrassen in de gaten houden — via de officiële EU-bronnen of via de updates op dit platform.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Matrassen behoren tot de productgroepen die in het werkplan van de Europese Commissie zijn genoemd als kandidaat voor een digitaal productpaspoort. De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) legt in artikel 1 het toepassingsgebied vast: de verordening geldt in principe voor bijna alle fysieke producten die op de EU-markt worden gebracht, en artikel 9 regelt dat de Commissie per productgroep een gedelegeerde handeling vaststelt die pas dan concreet maakt welke eisen gaan gelden en vanaf wanneer. Voor matrassen is die gedelegeerde handeling er nog niet. Dat betekent dat de vraag "geldt het voor mijn matrassen" op dit moment nog niet met een simpel ja of nee te beantwoorden is — niet omdat het antwoord ingewikkeld is, maar omdat het nog niet vastligt.

Wat wel vaststaat: de ESPR is de kaderwet die de mogelijkheid schept, en matrassen staan op de lijst van productgroepen die de Commissie serieus overweegt. Zodra de gedelegeerde handeling voor matrassen is gepubliceerd, staat hier concreet welke matrassen erover gaan en per wanneer. Tot die tijd is voorbereiden verstandig, maar is er geen wettelijke verplichting om nu al een paspoort te voeren.

Wat er van u wordt verwacht

Volgen of de gedelegeerde handeling voor matrassen is gepubliceerd

Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit vooral: iemand aanwijzen die de ontwikkelingen volgt, en niet wachten tot een klant of toezichthouder ernaar vraagt. Dat kan de kwaliteitsmanager zijn, de inkoper of degene die nu al verantwoordelijk is voor CE-markering en conformiteit. Meer uitleg over wat zo'n handeling precies is en waarom die bepalend is, staat op de pagina over wat een gedelegeerde handeling is en waarom die bepaalt wat u moet doen.

Vaststellen of uw producten binnen de beoogde productgroep vallen

Niet elk product met vering en vulling heet automatisch "matras" in de zin van een toekomstige regeling. Toppers, hoezen en boxsprings kunnen anders behandeld worden dan het matras zelf. Voor een fabrikant of importeur is het praktisch om nu al in kaart te brengen welke artikelen in het assortiment als matras worden verkocht, welke als accessoire, en welke als samengesteld product. Dat overzicht scheelt tijd zodra de definities officieel worden. Meer over die afbakening staat bij welke producten van de matrassenbranche onder de ESPR vallen en bij de vraag of een matrastopper of hoes ook een eigen productpaspoort moet hebben.

Gegevens op orde brengen die straks nodig zijn

Ook zonder vastgestelde verplichting is het zinvol om na te gaan welke productgegevens een bedrijf al vastlegt: materiaalsamenstelling, herkomst, garantietermijnen, onderhoudsinstructies. Een groot deel van wat straks in een paspoort moet komen, bestaat vaak al in interne systemen, alleen niet op één plek. Voor een indruk van het type gegevens dat verwacht wordt, is de pagina over welke gegevens er in het productpaspoort van matrassen komen een goed vertrekpunt.

Beoordelen of afzetkanalen een rol spelen

Voor bedrijven die aan hotels, beddenspeciaalzaken of via eigen webshops verkopen, kan het kanaal invloed hebben op wie welke rol krijgt in het straks verplichte paspoorttraject. Dat geldt evengoed voor levering aan zakelijke afnemers als aan consumenten. Zie hierover of het productpaspoort ook geldt voor matrassen die aan hotels worden geleverd.

Waar het misgaat in de praktijk

Een veelvoorkomende misvatting is dat "de ESPR" en "het productpaspoort voor matrassen" hetzelfde zijn en dus al verplicht zouden zijn omdat de ESPR al in werking is getreden. De ESPR is het kader; de concrete verplichting voor matrassen ontstaat pas met de gedelegeerde handeling voor die productgroep.

Een tweede situatie: bedrijven gaan ervan uit dat kleine spelers buiten schot blijven, zonder dat te toetsen aan de tekst. Bedrijfsgrootte speelt in de ESPR-systematiek een rol bij bepaalde verplichtingen, maar niet automatisch bij alle. Zie de toelichting bij of het productpaspoort ook geldt voor kleine bedrijven.

Een derde valkuil: aannemen dat een boxspring als één geheel wordt behandeld, terwijl matras en onderstel afzonderlijke producten met eigen kenmerken kunnen zijn. Dat raakt direct de vraag of een boxspring één paspoort krijgt of meerdere.

Een vierde situatie ontstaat bij handel in tweedehands matrassen of particuliere verkoop: bedrijven en particulieren vragen zich af of een bestaand paspoort blijft gelden, vervalt, of opnieuw moet worden opgesteld. Zie hierover de pagina's over het verkopen van gebruikte matrassen en over particuliere verkoop tussen consumenten.

Een vijfde: wachten met alle voorbereiding tot de datum vaststaat, waardoor er bij publicatie van de gedelegeerde handeling weinig tijd overblijft om gegevens te verzamelen die eigenlijk al lang beschikbaar waren, maar verspreid over verschillende afdelingen of leveranciers.

Wat u kunt vastleggen

Een overzicht van het eigen assortiment, ingedeeld naar matras, topper, hoes en samengesteld product (zoals boxspring), zodat duidelijk is welk artikel straks onder welke regel valt.
Een lijst van productgegevens die al worden bijgehouden (materiaal, herkomst, garantie, onderhoud) en waar die gegevens nu staan.
Een aanwijzing van wie binnen de organisatie verantwoordelijk is voor het volgen van de gedelegeerde handeling voor matrassen.
Een overzicht van afzetkanalen (particulier, zakelijk, hotelbranche) en de rol die het bedrijf daarin speelt: fabrikant, importeur of wederverkoper.
Correspondentie met leveranciers of toeleveranciers over materiaalherkomst, zodat die gegevens niet pas achteraf hoeven te worden opgevraagd.

Voor een breder beeld van wat de ESPR voor de branche als geheel verandert, en niet alleen voor het paspoort, is de pagina over wat de ESPR verandert voor de matrassenbranche een nuttig vertrekpunt. En voor wie zich eerst wil oriënteren op het instrument zelf, geeft de uitleg wat een digitaal productpaspoort voor matrassen is een basis om vanuit te werken.

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.