Welke gegevens komen er in het productpaspoort van matrassen?

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) legt in artikel 10 vast waar een digitaal productpaspoort in grote lijnen aan moet voldoen, en in de artikelen 5 tot en met 7 hoe de onderliggende eisen aan een product tot stand komen. Voor matrassen wordt de precieze productlijst nog ingevuld in een gedelegeerde handeling. Wat hier staat, is dus de structuur zoals de verordening die neerzet — niet de definitieve, matrasspecifieke gegevenslijst.

Materiaalsamenstelling vastleggen

Een matras bestaat doorgaans uit meerdere lagen: schuim, vulling, tijk, eventueel een pocketvering. Van een fabrikant of importeur wordt verwacht dat de samenstelling per materiaallaag herleidbaar is, niet alleen als globale opsomming. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit meestal dat de inkoopgegevens van toeleveranciers (schuimproducent, tijkleverancier, vulmateriaal) systematisch verzameld en gearchiveerd moeten worden, in plaats van dat deze informatie alleen op de werkvloer of bij de productieplanning bekend is. Hoe schuimsoort en dichtheid precies worden vastgelegd, is een vraag die apart terugkomt op de pagina over hoe schuimsoort en dichtheid in het paspoort komen.

Stoffen die aandacht vragen

Bepaalde toegevoegde stoffen, zoals brandvertragers, liggen gevoelig omdat ze zowel onder de ESPR als onder andere chemicaliënregels vallen. Van een bedrijf wordt verwacht dat het weet welke stoffen in een matras zijn verwerkt en dit kan onderbouwen richting de partij die het paspoort samenstelt. Dat is een ander vraagstuk dan alleen "voldoen aan de norm": het gaat om herleidbaarheid. Welke stoffen precies gemeld moeten worden en onder welke voorwaarden, is uitgewerkt op de pagina over welke brandvertragers gemeld moeten worden.

Aandeel gerecycleerd materiaal

Waar een matras gerecycleerd materiaal bevat, hoort dat aandeel aantoonbaar te zijn, niet slechts vermeld. Voor kleinere producenten die schuim of vulmateriaal afnemen van een derde partij, betekent dit dat de leveranciersverklaring of het certificaat een vast onderdeel van het inkoopdossier moet worden. Zonder onderbouwing is een claim over gerecycleerd materiaal in het paspoort niet vol te houden. De manier waarop dit aandeel aangetoond kan worden, staat beschreven op de pagina over het aantonen van het aandeel gerecycleerd materiaal.

Instructies voor demontage en scheiding

Een productpaspoort is niet alleen bedoeld voor de verkoopfase, maar ook voor het moment waarop een matras aan het einde van de levensduur is. Van de fabrikant wordt verwacht dat er een scheidingsinstructie is: hoe worden de lagen van elkaar gescheiden, welke onderdelen zijn recyclebaar, welke niet. Voor een middelgroot bedrijf betekent dit vaak dat deze informatie nu voor het eerst expliciet wordt vastgelegd, terwijl ze eerder alleen impliciet aanwezig was bij de productieafdeling. Zie hierover de pagina over wat er in de scheidingsinstructie van een matras moet staan.

Levensduur onderbouwen

Naast materiaal en samenstelling wordt ook gekeken naar de verwachte levensduur van het product. Dit is geen vrije marketingclaim, maar een gegeven dat aansluit bij de prestatie-eisen uit de artikelen 5 tot en met 7 van de ESPR. Een bedrijf dat nu al levensduurclaims gebruikt in verkoopmateriaal, doet er goed aan te bekijken of die claims aansluiten bij wat straks onderbouwd moet worden. Hoe die onderbouwing eruit kan zien, staat op de pagina over het onderbouwen van de verwachte levensduur.

Waar het misgaat in de praktijk

Een eerste situatie die vaak terugkomt: een fabrikant weet wél welk schuimtype gebruikt is, maar niet meer welke leverancier dat schuim op welk moment heeft aangeleverd, omdat leveranciers wisselen en dossiers niet per productiebatch worden bewaard.

Een tweede situatie: bedrijven nemen materiaalgegevens over van een toeleverancier zonder deze te controleren of te archiveren, waardoor er bij een latere vraag geen onderliggend document meer te vinden is.

Een derde, veelvoorkomende situatie is dat gerecycleerd materiaal wel op de verpakking of website wordt genoemd, maar dat er geen certificaat of verklaring van de leverancier aan ten grondslag ligt.

Een vierde situatie ontstaat bij bedrijven die een matras samenstellen uit onderdelen van verschillende fabrikanten (bijvoorbeeld een hoes van de een, een kern van de ander): dan is niet altijd duidelijk wie verantwoordelijk is voor het aanleveren van welk gegeven aan het paspoort.

Een vijfde situatie: informatie die al her en der bestaat — een productblad hier, een veiligheidsinformatieblad daar — wordt niet centraal samengebracht, waardoor bij het invullen van het paspoort blijkt dat gegevens tegenstrijdig of verouderd zijn. Dat raakt ook de vraag hoe actueel de gegevens in het paspoort moeten zijn, want een paspoort dat eenmalig is ingevuld en daarna niet wordt bijgehouden, sluit niet meer aan bij het product dat feitelijk wordt verkocht.

Wat u kunt vastleggen

• Een overzicht per matrasmodel van alle gebruikte materialen, per laag, met vermelding van leverancier en batch- of chargenummer.
• Leveranciersverklaringen of certificaten over het aandeel gerecycleerd materiaal, gearchiveerd per inkooporder.
• Een documentatie van toegevoegde stoffen, waaronder brandvertragers, inclusief de herkomst van die informatie (veiligheidsinformatieblad, leveranciersverklaring).
• Een scheidings- en demontage-instructie per model, opgesteld in samenwerking met de productieafdeling.
• Onderbouwing van levensduurclaims, bijvoorbeeld op basis van testresultaten of garantievoorwaarden.
• Een vast aanspreekpunt binnen het bedrijf dat verantwoordelijk is voor het actueel houden van deze gegevens, zodat wijzigingen in materiaal of leverancier ook doorwerken in het paspoort.
• Een overzicht van welke partij (fabrikant, importeur, samensteller) welk gegeven aanlevert, zeker wanneer een matras uit onderdelen van meerdere leveranciers wordt opgebouwd.