Zgodnie z jaką metodą muszę mierzyć wartości dla paszportu?
Metoda pomiaru nie jest jeszcze ustalona, ramy w artykule 39 już tak
Wartości, które wkrótce pojawią się w cyfrowym paszporcie produktu materaca — takie jak skład materiałowy, klasyfikacja do recyklingu lub potencjalne cechy wydajności — będą mierzone zgodnie z metodą ustaloną przez Komisję Europejską dla każdej grupy produktów. W przypadku materacy ta konkretna metoda jeszcze nie istnieje: pojawi się dopiero wraz z aktem delegowanym, który Komisja opracuje dla materacy w ramach ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781). To, co już jest ustalone, to ramy, którym taka metoda musi odpowiadać. Artykuł 39 ESPR stanowi, że pomiary i obliczenia muszą być dokładne, wiarygodne i powtarzalne, biorąc pod uwagę ogólnie uznane, aktualne metody. Jeśli istnieją normy zharmonizowane, założeniem jest ich zastosowanie. Dopóki takie normy nie istnieją, obowiązują inne metody spełniające te same wymogi.
Dla jakich wartości to dotyczy, a dla jakich nie
Ten temat dotyczy sposobu, w jaki producent lub importer ustala wartość — na przykład jak określa się procent materiału poddanego recyklingowi lub jak testuje się określoną cechę techniczną. Nie chodzi o formę samego paszportu: kod QR, okres przechowywania danych czy dokładnie, które dane muszą być obowiązkowe. Te kwestie wynikają z innych postanowień ESPR, w szczególności artykułów 5 do 7, które dotyczą wymogów ekowyznaczania i wymogów wydajności oraz informacji. Artykuł 39 dotyczy tylko «jak to zmierzyć», a nie «co musisz wymienić» czy «jak powinien wyglądać paszport». Warto również zdać sobie sprawę, że metoda różni się w zależności od grupy produktów: metoda pomiaru ustalona w akcie delegowanym dla innej kategorii produktu nie mówi nic o tym, co będzie obowiązywać dla materacy.
Brak ustalonej daty, ale istniejący stały harmonogram
Nie ma jeszcze ustalonej daty, kiedy metoda pomiaru dla materacy będzie znana. Akt delegowany dla materacy musi jeszcze zostać opublikowany; zgodnie z planem ESPR na 2025–2030 spodziewany jest około 2028 roku, ale to jest harmonogram, nie zobowiązanie. Dopóki akt się nie pojawi, artykuł 39 pozostaje jedynym punktem odniesienia: opisuje wymogi jakości, którym musi odpowiadać każda przyszła metoda, ale nie określa samej metody. Gdy tylko Komisja opublikuje akt delegowany dla materacy, konkretna metoda pomiaru pojawi się w nim, wraz z potencjalnymi odwołaniami do konkretnych norm.
Co to oznacza dla przygotowań
Dla tych, którzy już myślą o paszporcie produktu, jest kilka rzeczy do zrobienia w tej kolejności. Po pierwsze: zinwentaryzować, które wartości będą prawdopodobnie istotne dla paszportu materaca, na podstawie tego, co już wiadomo o strukturze ESPR — pomyśl o składzie materiałowym i pochodzeniu. Następnie: sprawdzić, jakie metody pomiaru są obecnie używane do podobnych celów, na przykład w ramach norm bezpieczeństwa pożarowego, wymogów REACH lub istniejących znaków jakości w branży materacy — te metody dają wskazanie tego, co jest praktycznie osiągalne, chociaż nie ma gwarancji, że Komisja je dokładnie przyjmie. Potem: śledzić opracowanie aktu delegowanego dla materacy, aby ostateczna metoda nie była niespodzianką. Na koniec: tak zorganizować infrastrukturę danych, aby wartości i sposób ich określenia były śledzone — niezależnie od tego, jaka metoda zostanie ostatecznie przepisana, możliwość śledzenia danych źródłowych będzie potrzebna w prawie każdym scenariuszu.
Podstawa prawna: artykuł 39 obok artykułów 5 do 7
Artykuł 39 rozporządzenia ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) reguluje w szczególności metody testowania, pomiaru i obliczania, które są wykorzystywane w celu wykazania, że produkt spełnia wymogi ustalone dla danej grupy produktów. Artykuł stanowi, że metody te są dokładne, wiarygodne i powtarzalne oraz w jak największym stopniu zgodne z normami zharmonizowanymi. Wymagania merytoryczne, do których powiązane są te metody — czyli co należy zmierzyć — wynikają z artykułów 5 do 7 tego samego rozporządzenia, które opisują wymogi ekoprojektowania oraz wymogi dotyczące wydajności i informacji. W przypadku materacy oba elementy — wymogi merytoryczne i odpowiadająca im metoda pomiaru — zostaną szczegółowo określone w mającym być opublikowanym akcie delegowanym dla tej grupy produktów.
Kto już teraz zbiera dane dla przyszłego paszportu materaca, powinien zdokumentować źródła każdej wartości i śledzić rozwój aktu delegowanego dla materacy poprzez oficjalne źródła UE, aby metoda pomiaru mogła być zastosowana bez problemów, gdy tylko zostanie ustalona.
Na czym to jest oparte
- Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR), artykuł 39 (metody testowania, pomiaru i obliczania)
- Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR), artykuły 5–7 (wymagania dotyczące ekoprojektu, wydajności i informacji)
Samo rozporządzenie dostępne jest na EUR-Lex. Odwołujemy się do każdego stwierdzenia; nie musisz nam wierzyć.
Co konkretnie musisz zrobić
Co się od ciebie oczekuje
Metoda pomiaru wynika z aktu delegowanego, a nie z własnego wyboru
Artykuł 39 rozporządzenia ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) określa, że produkty należące do grupy produktów muszą być testowane, mierzone i obliczane zgodnie z niezawodnymi, dokładnymi i powtarzalnymi metodami. W przypadku materacy jest to specyficzny dla grupy produktów akt delegowany, który jeszcze musi zostać przyjęty; akt ten będzie zawierać wówczas wymogi zawarte w artykułach 5–7 rozporządzenia ESPR (projektowanie ekologiczne, parametry i informacje) oraz odpowiadającą im metodę pomiaru. W praktyce dla producenta lub importera materacy oznacza to, że na razie nie można wskazać żadnej stałej normy badań: która wartość powinna być mierzona jaką metodą, zostaje ustalone dopiero po opublikowaniu aktu delegowanego dla materacy. Przedsiębiorstwo zatrudniające od 10 do 100 pracowników może zatem przygotować się do rodzaju danych, które będą prawdopodobnie wymagane, ale nie może teraz już ustalić ostatecznej procedury badawczej jako „ustawowej
Normy zharmonizowane mają pierwszeństwo, gdy już istnieją
Jeśli Komisja na potrzeby konkretnego wymogu prowadziła prace nad normą zharmonizowaną i jej odniesienie zostało opublikowane, zgodność z tą normą stanowi dowód spełnienia wymagań dotyczących pomiaru. Dla przedsiębiorstwa oznacza to, że warto obserwować, które normy dla materacy zostaną wskazane, gdy tylko będą dostępne, zamiast samodzielnie opracowywać metodę badawczą. Wewnętrzny dział jakości, który już teraz zbiera raporty badawcze od dostawców, powinien zanotować, zgodnie z jaką normą każdy raport został opracowany — ułatwi to późniejszą zmianę.
Brak normy nie zwalnia z obowiązku pomiaru
Dopóki nie istnieje norma zharmonizowana, akt delegowany może sam przepisać metodę lub czasowo odwołać się do innych uznanych specyfikacji. Oznacza to, że producent nie może czekać, aż wszystko zostanie ustalone, zanim cokolwiek zmierzy: obowiązek pracowania w sposób wykazalny z wiarygodnymi danymi pozostaje istotny również w okresie przejściowym, zwłaszcza dla wartości, które są już wymagane z innych powodów, takich jak udział materiału pochodzącego z recyklingu w matracu lub dane dotyczące rodzaju piany i gęstości.
Metoda musi być powtarzalna między dostawcami
Artykuł 39 wymaga nie tylko metody, ale metody, która przy powtórzeniu i zastosowaniu przez różne strony prowadzi do porównywalnych wyników. Dla producenta materacy, który otrzymuje części — pianę, sprężynę, tkaninę — od wielu dostawców, oznacza to, że wyniki badań tych dostawców muszą być wzajemnie porównywalne. Przedsiębiorstwo z wieloma liniami produkcyjnymi lub markami powinno teraz już sprawdzić, czy dostawcy stosują tę samą metodę badawczą, aby przy opublikowaniu ostatecznej metody nie powstały dane, które nie są ze sobą porównywalne.
Gdzie się psuje w praktyce
Norma stosowana jest wstecz do starych danych badawczych. Producent posiada wyniki badań z pięciu lat temu i zakłada, że mogą być one bezpośrednio użyteczne dla paszportu. Jeśli ostateczna metoda różni się od wówczas stosowanego podejścia badawczego, wynik ten nie może być już wykorzystany bez ponownej oceny.
Dostawcy testują każdy zgodnie ze swoją własną (zagraniczną) normą. W przypadku materaca złożonego z piany od dostawcy A, sprężyny od dostawcy B i tkaniny od dostawcy C, dokładniejszy przegląd wykazuje, że każdy dostawca stosuje inną normę testowania, np. właściwości opóźniające pożar. Sprawia to, że niemożliwe jest sporządzenie jednego spójnego paszportu bez wcześniejszego ustalenia, która norma gdzie została zastosowana.
Wewnętrzne wyniki badań są mylone z ustawowo wymaganymi metodami pomiaru. Dział jakości testuje na przykład trwałość lub niezawodność materaca przy użyciu własnej, wewnętrznie opracowanej metody. Jest to wartościowe dla rozwoju produktu, ale niekoniecznie jest tą samą metodą, która będzie wymagana dla uzasadnienia oczekiwanego okresu użytkowania w paszporcie będzie pytanie.
Oczekiwanie na pomiary aż do czasu pojawienia się delegowanego aktu. Niektóre przedsiębiorstwa odkładają wszystkie pomiary "dopóki nie będzie pewne", w wyniku czego w momencie opublikowania aktu brak jest żadnych danych testowych i wszystko trzeba zaczynać od nowa — podczas gdy konkurenci, którzy już pracują na podstawie istniejących norm, mają przewagę.
Zamieszanie między metodą pomiaru dla paszportu a metodą dla innej etykiety. Producent już posiadający etykietę tekstylną zakłada, że metoda pomiaru dla niej ma również zastosowanie do paszportu produktu. Niekoniecznie jest to oczywiste; zobacz również pytanie czy oddzielna etykieta tekstylna obok cyfrowego paszportu produktu pozostaje konieczna.
Co można udokumentować
- Przegląd na każdą substancję lub część (pianę, sprężynowanie, tkaninę, wypełnienie) zawierający informacje, jaką normę testową dostawca stosuje obecnie, wraz z datą testu i instytucją testującą.
- Raporty testowe dostawców zawierające informacje o zastosowanej metodzie oraz wersji lub dacie publikacji tej metody.
- Wewnętrzny dziennik, w którym rejestrowane są wartości już mierzone (na przykład dla temu, jak wykazać udział materiału pochodzącego z recyklingu) i zgodnie z którą metodą, aby możliwe było później porównanie z normą ostateczną.
- Korespondencja z dostawcami, w której zadawane są pytania dotyczące metody testowej stojącej za dostarczonymi certyfikatami, w szczególności dla danych wrażliwych, takich jak zgłoszenie użytych opóźniaczy ognia.
- Stały punkt kontaktowy lub proces śledzenia aktualizacji norm, aby zmiany w normach sharmonizowanych były zauważane w odpowiednim czasie.
- Szablon wewnętrznej kontroli jakości zawierający miejsce na "zastosowaną metodę" i "metodę wymaganą zgodnie z przepisami", aby różnica między nimi była widoczna do czasu ustalenia ostatecznej metody.
To nie jest porada prawna. Ta strona zawiera ogólne informacje o regulacjach, którymi zajmuje się ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W razie wątpliwości dotyczących Twojego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.
Napisane przy wsparciu sztucznej inteligencji na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka w dniu 2026-08-22. Coś się nie zgadza? Daj nam znać — korekty mają priorytet.